Globalleşme: Beşiktaş nasıl Türkiye’nin Chelsea’si olmayı hedefliyor? | #çeviri

Yazar: Emre Sarıgül

Çeviri: Begüm Ünal


Kara Kartalların Başkanı Fikret Orman Guardian’a Süper Lig’in sonunda yurt dışında yayınlanma ihtimalinin olduğu bir dönemde kulübü global bir marka yapma planları hakkında konuştu.

Beş yıl önce İstanbul’un üç büyüğü—Galatasaray, Fenerbahçe ve Beşiktaş—iki olmak üzereydi. Beşiktaş 250 milyon Pound değerindeki borç, 142 dava ve UEFA organizasyonlarından uzaklaştırma sorunlarıyla boğuşuyordu.

Fikret Orman 2012’de başkan seçildikten sonra “Başka kimse kulübü yönetmek istemedi, dağılmanın eşiğindeydiksözlerini sarf etti—muhtemelen doğru söylemişti.

Fakat beş yıl içinde hikaye tamamıyla değişti. Beşiktaş üç büyükler arasındaki yerini korumakla kalmadı, kazanılan son iki lig şampiyonluğuyla iki rakibini de solladı.  Eski İnönü stadının yerine yeni bir stat inşa ettiler: kapasitesi 41 903—1903 koltuk kulübün kuruluş yılına hitaben—Vodafone Arena, Dolmabahçe Sarayı’nın hemen karşısında Boğaz’ın kıyılarındaki cennet gibi bir ortamda bulunuyor. Transferde de akıllıca davranarak Real Madrid’den savunma oyuncusu Pepe’yi transfer ettiler.

Kara Kartallar bir altın çağının tam ortasındalar fakat Galatasaray’ın da birkaç yıl önce aynı durumda olduğunu hatırlatmakta da fayda var. Fenerbahçe, Beşiktaş ve Galatasaray, hepsinin iniş çıkışları olsa da sezon sonunda her şeye rağmen liderlik için yarışıyorlar.

Orman şimdiyse gözlerini daha büyük bir ödüle dikti, 100 milyonluk güçlü taraftar kitlesiyle global bir marka. Beşiktaş, Çin’de futbol maçına çıkan ilk Türk takım olarak tarihe geçti. Geçtiğimiz Çarşamba Shalke’yle Çin’in Zhuhai şehrinde maç yaptılar ve bölgeye muhtemelen tekrar gelecekler.

Manchester United, Chelsea, Barcelona ve Bayern Munich, jet lag ve aşırı sıcak havaların uluslararası marka yaratma yolunda ufak bedeller olduğu düşüncesiyle düzenli olarak Doğu Asya’da hazırlık maçlarına çıkıyorlar.

Birçok alanda olduğu gibi, Türk futbolu da yetişme çabasında. Orman, Nisan ayında kulübü bir dünya markasına dönüştürme planlarını açıklarken “Chelsea, Beşiktaş’ta Ortaköy gibi bir bölge fakat onların dünya çapında 300 milyon taraftarları var. Eğer Chelsea böylesine global bir kitleye ulaşabiliyorsa, biz neden ulaşamayalım?sözlerini sarf etti.

Chelsea ve Beşiktaş yaklaşık olarak 100 yıl önce kuruldukları bölgede bulunuyorlar.  İkisi de UEFA alanındaki en büyük şehirlerden ikisindeki mahalle kulüpleri ve her ikisi de kendi ülkelerinde oldukça başarılı takımlar.

Fakat Beşiktaş’ın 30 milyon taraftarı varken, Chelsea’ninse 10 katı kadar fazla. Orman Guardian’a “Nihayi hedefimiz Beşiktaş’ı global bir marka yapmak, 30 milyon kadar taraftarımız var fakat hedefimiz dünya çapında 100 milyon taraftara ulaşmakaçıklamasında bulundu.

Anadolu Agency/Getty Images

Anadolu Agency/Getty Images

“Çin Turu hedefimize ulaşma yolundaki atılan ilk belirgin adım. Önümüzdeki birkaç sezon çabalarımızı arttıracağız. Çinli delegeler bizi ziyaret ettiler ve tur esnasında uzun dönem planlarımızla ilgili görüşmelerimize devam edeceğiz.

“Globalleşme projemizi her yönden desteklemeye devam edeceğiz ve Çin Turumuzu Avrupa ve ABD’nin yanı sıra Malezya ve Endonezya gibi ülkelerde de sürdüreceğiz.

beIN’in yayın haklarını Digitürk’ten alması—aslında tüm şirketi satın aldı—potansiyel olarak dengeleri değiştirebilir. Finansal açıdan lig Avrupa’nın altıncı büyüğü—Premier League, La Liga, Bundesliga, Ligue 1 ve Serie A’dan sonra—fakat büyüme yolunda göze batan bir engel vardı.

Türk kulüplerinin yaşadığı en büyük sıkıntı ligin yurt dışında gösterilmemesiydi. Premier League 212 bölgede izlenebiliyor. Türk futbolu ise yalnızca uğraştırıcı bir süreçten geçip alınan Digitürk üyeliğiyle izlenebiliyordu ve bunu yapsanız bile yorumlar farklı bir dile çevrilmiyordu.

Bu sezon Süper Lig Türkiye dışında da izlenebilecek—Fransa’da—bu ilk oluyor. Sonunda lig ülke sınırlarının ötesinde daha geniş bir kitleye bakmaya başlıyor ve işin ucundaki daha fazla yurt dışı yayınıyla daha önce görülmemiş bir erişime ulaşacak.

Sedat Suna/EPA

Sedat Suna/EPA

Bu arada Beşiktaş için kulübü neredeyse batma noktasına getiren finansal çöküş olumlu sonuçlandı. Futbol miyobu Süper Lig’de yıllarca sıradandı. Her iki ya da üç senede bir düzenlenip başkanlık seçimiyle sonuçlanan üyelik tabanlı yapı, taraf gücünün yansıdığı demokratik bir düzenden kısa vadecilik aracına dönüştü.

Başarılı bir global marka yaratmak zaman alan bir süreç ve bu zamana kadar kulüp başkanları gerçekçi olmayan sözlerle başa geldiler. Seçmenler çoğu zaman nadiren yerine getirilen—ya da gerçekleşmeleri için çok az süre verilen görkemlilik kuruntularıyla kazanılıyor. Aynı şeylerin tekrar edilmesi de Türk kulüplerinin yaşı geçmiş oyunculara gereğinden fazla ödenmesine ses çıkarmamasının nedeni. Her şey kısa dönemli başarıya dönük. Uzun vadeli stratejik planlama çok nadir ve hesap verme zorunluluğu genelde yabancı bir konsept.

Orman’a nadiren verilen sıfırdan başlama lüksü verildi. Gerekli değişiklikler yapıldı. Kulüp bazı hataları kabullenmeye, uzun vadede altyapı, tesisler ve oyuncu keşfetmeyi iyileştirmeye yönelik planlamalar yapmaya zorlandı. Kulüp henüz finansal açıdan çok sağlıklı değil fakat harcamalar kontrol altına alındı.

Galatasaray ve Fenerbahçe hala finansal açıdan Kartallardan daha güçlü konumdalar. Brand Finance’in raporuna göre Beşiktaş’ın ezeli rakipleri En İyi 50 Marka Değeri listesindeki tek Türk takımları. Orman, Beşiktaş’ın İstanbul’daki rakipleriyle başa çıkmasının hatta onların üzerine çıkmasında kulübü globalleştirmenin öneminin farkında.

Orman: “Ligin kalitesi hızlı bir şekilde artıyor. Super Lig büyük isimlerin ve yetenekli oyuncuların ilgisini çekiyor. Beşiktaş’ı Türkiye’nin dışına çıkarmanın vakti geldi. Global marka olma yolunda ilk adımları atıyoruz.

“Dünya çapında bilinen oyuncularımız var, Pepe, Quaresma ve Talisca bunlardan birkaçı. Oyuncularımız var ama kendimizi Türkiye dışında pazarlamadık, bu henüz keşfedilmemiş bir yol.

“Bir gecede global bir kulüp olmayacağız ama her şeyin bir başlangıcı vardır. Buna katlanan kazanır. Uzun vadeli bir vizyonumuz var ve bugün atılan adımlar geleceğin temellerini oluşturacak.

Türk taraftarlar için tanıtıma gerek yok. Ligin devleri Şampiyonlar Ligi’nde nadiren ilerleyebiliyorlar fakat sosyal medya takibinde büyük takımların çoğuyla yarışabiliyorlar. Şimdiyse sıra yurt dışındaki taraftar sayısını arttırmada.

Geçtiğimiz hafta sayısız dostluk maçı oynandı. Beşiktaş – Schalke maçı çok fazla yankı bulmayacak fakat Kara Kartallar önümüzdeki senelerde global bir marka olmaya başlarsa, her şey bu maçla başladı.


Orijinal kaynak: theguardian.com

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*